Joe Brainard | Ik herinner me

Ik herinner me is een klein meesterwerk. Een van die zeldzame boeken waar je nooit op uitgekeken raakt.’
Uit het voorwoord van Paul Auster

Ik herinner me is de cultklassieker uit 1970 van auteur en kunstenaar Joe Brainard, over opgroeien in de jaren ’50 in Oklahoma en zijn leven in de jaren ’60 en ’70 in New York City. Als autobiografie was Brainards methode briljant eenvoudig: specifieke herinneringen opschrijven wanneer ze naar de oppervlakte van zijn bewustzijn kwamen, elk voorafgegaan door het refrein ‘Ik herinner me’.

‘In eenvoudige, openhartige zinnen brengt hij de menselijke ziel in kaart en verandert hij permanent de manier waarop we naar de wereld kijken. Ik herinner me is zowel razend grappig als diep ontroerend.’
– Paul Auster

‘Ik zou pleiten voor Ik herinner me als een van de twintig belangrijkste Amerikaanse autobiografieën, belangrijk vanwege de ogenschijnlijke onbelangrijkheid en de mix van culturele weetjes met seksuele openhartigheid en zelfonthulling.’
The New Yorker

Joe Brainard in de zomer van 1969 in een brief aan de dichteres Anne Waldman:

‘Ik ben de laatste tijd helemaal in de wolken over een stuk met de titel Ik herinner me dat ik nog steeds aan het schrijven ben. Ik voel me net als God die de Bijbel schrijft. Ik bedoel, ik heb het gevoel dat ik het niet echt schrijf, maar dat het omwille van mij wordt geschreven. Ik heb ook het gevoel dat het net zo goed over iedereen gaat als over mij. En dat bevalt me. Ik bedoel, ik heb het gevoel dat ik iedereen ben. En dat is een fijn gevoel. Het zal niet zo blijven. Maar ik geniet ervan zolang het kan.’


In de pers:
“Het boek geldt inmiddels als een bescheiden Amerikaanse klassieker, met dien verstande dat het, in al zijn bescheidenheid, ongewoon veel invloed uitgeoefend heeft en heel wat andere schrijvers heeft geïnspireerd. ‘Ik kan me niet herinneren,’ aldus begint Paul Auster zijn voorwoord, ‘hoe vaak ik I Remember heb gelezen.’ Een keer of zeven, acht, schat hij. Aan dat aantal zal ik niet geraken, maar ik raad het boek met veel plezier aan.”
– Christophe Vekeman op Klara.be

‘Ze is verbijsterend simpel, maar de ‘methode’ die Joe Brainard begin jaren zeventig hanteerde in zijn nu vertaalde meesterwerkje Ik herinner me noemt lyrisch inleider Paul Auster terecht een ‘toverformule’. In 155 stilistisch ragfijne notities, elk beginnend met diezelfde drie woorden, boekstaafde hij afwisselend intens persoonlijke herinneringen (‘…de enige keer dat ik mijn moeder zag huilen. Ik zat abrikozentaart te eten.’) en universeel herkenbare (‘…de stoel waar ik mijn neuspulk achter smeerde.’); flarden uit zijn jeugd in Tulsa en zijn leven als homoseksuele kunstenaar in New York. Samen schetsen ze een pointillistisch zelfportret én een prachtig tijdsbeeld. Magisch neveneffect: mompel de titel een paar keer voor je uit, en je begint vanzelf je eigen versie te maken.’
– Dirk-Jan Arensman in de VPRO-Gids


Joe Brainard (1942-1994) was een Amerikaanse kunstenaar en schrijver. Brainard werd geboren in Salem, Arkansas en groeide op in Tulsa. Op negentienjarige leeftijd verhuisde hij naar New York. Daar trad hij toe tot de gemeenschap van dichters en schilders van de New York School, waaronder ook Frank O’Hara, Ted Berrigan, John Ashbery en Ron Padgett behoorden. Zijn wonderbaarlijke en innovatieve kunst omvatte collages, tekeningen en schilderijen, evenals theaterdecors, kostuums en ontwerpen voor boek- en elpeehoezen.

Het literaire oeuvre van Brainard overspant drie decennia (van de vroege jaren zestig tot de vroege jaren negentig) en valt min of meer evenwichtig verdeeld in drie categorieën: korte teksten (fictie, non-fictie, gedichten) en dagboeken. Ik herinner me, dat Brainard in vier afzonderlijke stadia tussen 1969 en 1973 schreef, werd voor het eerst gepubliceerd in 1975.