Jon Fosse | Een nieuwe naam

Januari 2022

Een nieuwe naam – Septologie VI-VII

In dit laatste deel nadert Kerstmis. Asle wil niet meer schilderen en besluit alles wat hij nog van zijn werk heeft af te leveren aan zijn galeriehouder Beyer. Het is tijd om te stoppen. Tegelijkertijd kan hij de gedachten van zijn naamgenoot en dubbelganger die in het ziekenhuis in de stad ligt niet loslaten. Zo blijft Asle het verhaal van ‘de andere’ Asle ontrafelen – een soort verwrongen spiegelbeeld van zichzelf.

Maar hij blijft ook hangen in de herinneringen aan zijn grote, overleden liefde Ales. Ook hier vallen verschillende stukjes op hun plaats als het gaat om het verhaal van de twee geliefden

De verteller Asle zit in de levensfase dat hij eigenlijk niets meer wil. Kerst zal hij in ieder geval doorbrengen met Guro, de zus van buurman Åsleik, en nog een (dubbel)figuur uit de eerste twee boeken. Maar dat is wat hij hem beloofd heeft te doen.

Normaal gesproken eten Åsleik en Asle traditiegetrouw samen lutefisk, maar dit jaar heeft Asle voor het eerst afgesproken om Kerstmis te vieren met Åsleik en zijn zus, Guro. Op kerstavond varen Åsleik, Asle en de hond Bragi in de boot van Åsleik naar Guro. Ondertussen volgen we de levens van de twee Asles als jongere volwassenen in flashbacks: de verteller ontmoet zijn levenslange liefde, Ales; sluit zich aan bij de katholieke kerk; gaat exposeren bij Beyer; en kan de kost verdienen door te proberen alle foto’s weg te schilderen die in zijn hoofd zitten. Na een tijdje verlaten Asle en Ales de stad en verhuizen naar het huis in Dylgja. De andere Asle trouwt ook, maar zijn huwelijk eindigt met een snikkende bruid en wordt kort daarna gevolgd door een pijnlijke breuk.

Fosse voert in dit laatste deel het tempo flink op. Net als in een goed gecomponeerde symfonie bouwt het op naar een obsessieve finale. De laatste pagina’s zijn alsof herinneringen, verdriet, bekentenissen, dromen en angst zich vermengen in een suggestieve stroom.


‘Terwijl de laatste pagina’s hun diepe en adembenemende afsluiting naderen, bereikt Septologie ook die oorspronkelijke ambitie: het doordrenkt het raadsel van het leven, dat soms zo angstaanjagend donker kan lijken, met een licht dat bijna gelukzalig is.’
Financial Times

‘Jon Fosse brengt zijn schrijven naar een plek waar geen enkele andere Noorse auteur hem kan volgen.’
– De Noorse krant VG

‘Septologie is zonder twijfel een rijk werk. Het gaat over het leven. Over kunst. Maar ook over de dood. Bij voorkeur moeten de boeken langzaam één voor één worden gelezen en na het zevende opnieuw beginnen met het eerste boek. Vooral in deze donkere tijd – want hier is licht in alle duisternis.’
Dagsavisen

‘Hij sluit zijn meesterwerk af met uitmuntende romankunst.’
Bergens Tidende

‘Septologie is aan een verovering van de literaire wereld bezig […] Waar Knausgård hyperrealistisch schrijft, en vooral beschrijft, en maar doordendert, maakt Fosse er een innerlijke strijd van. Hem gaat het veel meer om de vorm, de literaire vorm. Met dat repetitieve, de in elkaar draaiende gedachten die telkens weer bij dezelfde gebeurtenissen uitkomen. Bijna bedwelmend. Ja, je moet er wat voor doen, voor het proza van Jon Fosse, maar dan word je wel meegezogen in een bijzonder avontuur. Lees door zoals Fosse doorschreef. En probeer niet al te erg te verlangen naar een punt.’
Maarten Moll in Het Parool over Ik is een ander – Septologie III-V

Andere boeken van Jon Fosse